اطلاعات مطلب
5 آذر 1392

هوازدگی

دسته بندی: مقالات

هوازدگی چیست؟ به تغییراتی که در سنگ ها ایجاد می شود و باعث تغییر فیزیکی یا شیمیایی و یا هردو آنها می شود ، هوازدگی می گویند .
در شکل گیری نا همواری های زمین و پستی و بلندی ها روی کره زمین ابتدا عوامل درونی نقش داشته اند اما این اشکال به مرور زمان تحت تاثیر عوامل خارجی قرار گرفته اند  و به این شکل که امروزه می بینیم در آمده اند .
عوامل بیرونی در سه چهره برداشت ، حمل و تراکم ظاهر می شوند و در تغییر شکل اشکال اولیه و تحولات بعدی آنها عوامل مختلفی دخالت دارند که مهم ترین آنها :
1 : تغییرات درجه حرارت بالای صفر درجه سانتی گراد ( ترموکلاستی) در حوالی صفردرجه سانتی گراد
2 : آب در حالات مختلف فیزیکی (جامد، مایع، بخار)
3 : باد
4 : موجودات زنده
نیروی محرکه این عوامل تشعشع خورشیدی و نیروی جاذبه زمین است .
فرایندهای اصلی بر حسب چگونگی عملکردشان به دوگروه تقسیم می شوند .
گروه اول : ناشی از عناصر اقلیمی دما و آب هستند که در حمله سنگ های یکپارچه و مقاوم سبب هوازدگی و متلاشی شدن آنه می شوند.
گروه دوم : نیروی جاذبه در ساخت و پرداخت دامنه ها سهیم هستند و جابه جایی و حمل محلی عناصر متلاشی شده را سبب می شود .
مجاورت سنگ کره (لیتوسفر) و جو زمین(آتمسفر) زیست کره ( بیوسفر) سبب تخریب و متلاشی شدن سنگ ها به کمک عناصر اقلیمی و عوامل زیستی می شود .
شرایط سنگ شناسی :
تجربه نشان داده است که ویژگی های فیزیکی در برابر تاثیرات اقلیمی و زیستی نقسش تعیین کننده تری دارند . بنابراین نحوه مجاورت سنگ ها با عوامل مهاجمی مانند حرارت ، آب ، باد و موجودات زنده می تواند از اهمیت زیادی برخوردار باشد .به عبارت دیگر چنانچه سنگی مستقیم در تماس با جو زمین باشد یا لایه ای از رسوبهای تخریبی آن را از مجاورت با هوا محروم کند به یک شکل و یک اندازه تحت تاثیر عوامل جوی قرار نخواهد گرفت و نوع تخریب در حالت اول به مراتب بیشتر از حالت دوم است.
از مهمترین ویژگی های فیزیکی سنگ ها که در هوازدگی نقش اساسی دارند می توان به مورد زیر اشاره کرد
1 : رنگ
که به دو دسته تقسیم می شود
-کانی های روشن : حرارت را کم تر جذب می کنند و مقاومت بیشتری در برابر حرارت دارند .
-کانی های تیره : حرارت بیشتری را جذب می کنند و مقاومت کمتری در برابر حرارت دارند .
2 : اندازه دانه های تشکیل دهنده سنگ
که بر دو نوع است
-دانه ریز : این کانی ها تراکم زیادی دارند و فضای باز کم تری دارند و مقاوم ترند .
-دانه درشت : این کانی ها تراکم کم تری دارند وو فضای باز زیادی را دارند و نا مقاوم هستند .
3 : شکل ظاهری دانه ها
تشکیل بلورها به ترکیب شیمیایی آنها بستگی دارد هرچه یک سنگ از کانی های متنوع تری تشکیل شده باشد از تنوع شکل و تخلخل بیشتری برخوردار است 
4 : نسبت  تراکم کانیها و نفوذ پذیری
با شکل و اندازه کانی های تشکیل دهنده آنها ارتباط دارد هرچه کانی ها درشت تر و بی شکل تر باشند میزاتن نفوذ پذیری آنها زیادتر خواهد بود بنابراین میزان مقاومت آنها به میزان نفوذ پذیری سنگ ها بستگی دارد 
5 : وجود درزها و شکاف هایی که به  دلایل مختلف ایجاد شده
مهمترین نقطه ضعف سنگ ها به ویژه در سنگ های سخت و مقاوم و یکپارچه وجود درزها و شکاف هایی است که منشاء متفاوتی دارند
ترکیب کانی شناسی و شیمیایی در هوازدگی سنگ ها اهمیت زیادی دارد و این ویژگی ها میزان حساسیت سنگ ها را در برابر حملات فیزیکی و شیمیایی مشخص می سازد و به طور مثال در کانی های پایدار و ناپایدار
انواع هوازدگی
1 : فیزیکی
-هوازدگی و تخریب عملی مکانیکی است . اعمال مکانیکی بدونِ اینکه تغییرات محسوسی در سنگ ها ایجاد کنند سبب گسیختگی و متلاشی شدن انها می شوند و در نتیجه این اعمال و برحسب کیفیت کانی های تشکیل دهنده سنگ ها معمولاً به عناصر گوشته دار و مختلف اندازه تقسیم می شوند . 
سنگ ها از لحاظ ویژگی عوامل تخریب و هوازدگی به دوصورت متلاشی می شوند .
- : منشاء حرارتی 
محرک اصلی در این پدیده تغییرات درجه حرارت است . تغییرات درجه حرارت ممکن است به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در سنگ ها تاثیر بگذارد .
- : منشاء آبی 
این پدیده ناشی از دخالت آب به صورت مایع است . برحسب اینکه آب شور یا شیرین باشد اثر آن متفاوت خواهد بود . تکه تکه شدن سنگ ها در اثر آب را اصطلاحاً هیدروکلاستی می گویند. این عمل حاصل افزایش حجم آب در داخل سنگ هاست که افزایش حجم سنگ ها را در پی دارد .
2 : شیمیایی
هوازدگی شیمیایی باعث تغییر مواد تشکیل دهنده سنگ ها و کانی ها می شود و گاهی نیز با هوازدگی فیزیکی همراه است و علاوه بر تاثیر گذاری در مواد تشکیل دهنده سنگ ها باعث خرد شدن سنگ ها نیز می شود .
با تشکر و سپاس فراوان از خانم ها : آرزو نصرتی ، یاسمن بابا مرادی ، شیدا اردشیری و اکرم مهری که این تحقیق را در اختیار این سایت قرار دادند.
برای دسترسی به فایل پاورپوینت روی گزینه زیر کلیک کنید
شما وارد سايت نشده ايد. جهت ارسال نظر در سايت وارد شويد
اگر تاکنون ثبت نام نکرده ايد اينجا کليک کنيد.
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.