اطلاعات مطلب
20 آبان 1392

جلسه دوم - مقیاس

دسته بندی: ترم اول (مهر92) » نقشه خوانی

برای نمایش هر وسعتی بر روی زمین به صورت نقشه ناگزیر بایستی پهنه مورد نمایش  به اندازه معین کوچک شود این نسبت کوچک شدن هریک از ابعاد (طول و عرض ) را مقیاس گویند.

نکته : مقیاس نقشه نسبت کوتاه شدن فواصل خطوط را بیان می کند نه نسبتکوچک شدن مساحت پهنه مورد نظرنقشه

طول خطوط یا فاصله نقاط بر روی نقشه طول یا فاصله کوتاه شدن تصویر آنها روی یک صفحه افقی است . به عبارت دیگر طول ها یا فواصل از قبل به طول یا فاصله افقی تدوین شده اند و سپس به مقیاس کوتاه شده اند .

مقیاس نسبت کوچک شدن فاصله دو نقطه روی نقشه به فاصله همان دو نقطه در روی زمین گفته می شود .

مقیاس اساسی ترین فاکتور در تهیه نقشه ب شمار می رود .

برای بیان مقیاس سه شیوه مرسوم است :

1 : کسری یا عددی : در اغلب نقشه ها مقیاس به صورت یک کسر ساده بیان می شود .صورت کسر همیشه عدد یک (واحد ) است و به این ترتیب نسبت کوتاه شدن فواصل یا خطوطب به دقیق ترین و روشن ترین شکل خود نشان داده می شود . مقیاس کسری چون به صورت یک نسبت است .فاقد بُعد است از این رو هیچ نیازی به مشخص کردن واحد اندازه گیری ندارد .اندازه گیری در روی  نقشه با هر واحد طول صورت گیرد نتیجه محاسبه یعنی اندازه واقعی در روی زمین نیز برحسب همان واحد به دست می آید .به طور مثال اگر مقیاس نقشه مورد استفاده یک صد هزارم باشد فاصله دو نقطعه در روی این نقشه هر چه باشد در طبیعت صد هزار بار بزرگتر است .به فرض اگر فاصله مورد بحث روی نقشه یک سانتیمتر باشد فاصله واقعی ( البته افقی آن ) صد هزار سانتی متر ( یک کیلومتر ) است .

2 : ترسیمی یا خطی : در این روش یک خط مستقیمبه اندازه دلخواه متناسب با مقیاس نقشه به قطعات مساوی تقسیم شده است .هر قطعه معادل یک واحد طول معلوم ( مثلاً یک کیلومتر ) در روی زمین است که اندازه و واحد آن در روی مقیاس ثبت شده است .قطعات از چپ به راست درجه بندی شده اند .در بیشتر این مقیاس ها درجه بندی از دومین قطعه از سمت چپ شروع شده و اولین قطعه متناسب با واحد مقیاس به قطعات کوچکتر تقسیم شده اند .این قسمت از مقیاس را پاشنه مقیاس می گویند که از آن برای اندازه گیری اجزای واحد اصلی استفاده می شود و درجه بندی آن بر خلاف در جه بندی اصلی از راست به چپ است .

3 : لفظی یا بیانی : نسبت کوتاه شدن طول خطوط یا فاصله ها یعنی مقیاس در نقشه ها یقدیمی اغلب به صورت لفظی است و با جملاتی از قبیل (یک سانتی متر برابر یک کیلومتر است ) یا ( یک سانتی متر بر یک کیلومتر ) بیان می شود .امروزه در کشور هایی که از سیستم اندازه گیری متریک ( مثل ایران ) استفاده می شود  این شیوه به کلی تر ک شده است .ولی برای بیان مقیاس  نقشه هایی که در ساختن آنها از واحد ها یاندازه گیری طول در سیستم انگلیسی استفاده شده یا می شود مناسب ترین طریق بیان مقیاس است .زیرا به طور مثال بیان و درک مقیاس نقشه به صورت ( یک اینچ بر یک مایل) خیلس آسان تر از بیان و درک آن به صورت 63360/1است .

 

 

شما وارد سايت نشده ايد. جهت ارسال نظر در سايت وارد شويد
اگر تاکنون ثبت نام نکرده ايد اينجا کليک کنيد.
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.