» » جغرافیای اقتصادی ایران
اطلاعات مطلب
22 اردیبهشت 1394

جغرافیای اقتصادی ایران

دسته بندی: مقالات

فصل اول
کلیات جغرافیای اقتصادی
مقدمه
فضا به دنبال کارکردهای تمامی پدیده های انسانی شکل می گیرد:
گروه ها همراه با ارزش ها، روش های کارکردی و شخصیت های خود فضا را اشغال می کنند
کارکردهای اقتصادی و اجتماعی آنان در سایه سازمان ها، منابع، تکنولوژی و داد و ستد است
مکان گزینی و مختصات جغرافیایی از اهمیت بالایی برخوردار است.

فضا حوزه عملی است که از ابعاد، مساحت ها و نیروهای مستعد تشکیل شده و انتقال اطلاعات آن را تحت تاثیر قرار می دهد.
هر جامعه ای فضای زیستی خود را ایجاد می کند
روابط و مناسبات انسانی به گروه های مختلف امکان می دهد علایق و منافع فردی و اجتماعی جامعه خود را در فضا به ارزش رسانند.
شاخه ای از جغرافیای انسانی که به این ارزش ها بها می دهد، جغرافیای اقتصادی است.
تعاریف و مفاهیم
جغرافیای اقتصادی از اوایل قرن بیستم به طور مستقل مطرح شد
موضوع مطالعه جغرافیای اقتصادی، اشکال تولید و مکان های مصرف انواع تولیدات در سطح جهان است.
محتوای جغرافیای اقتصادی:
مکان فعالیت اقتصادی
تاثیرات متقابل محیط و فعالیت اقتصادی
رابطه میان فعالیت های اقتصادی
زیر بخش های جغرافیای اقتصادی
جغرافیای جمعیت
جغرافیای کشاورزی
توزیع کشاورزی
تفاوت نواحی مختلف کشاورزی
سیستم های کشاورزی
بررسی تغییرات کشاورزی
مرزهای نواحی کشاورزی
شناسایی تفاوت های ناحیه ای
شناسایی نواحی راکد
جغرافیای صنعتی
جغرافیای مصرف
اقتصاد جغرافیایی
اقتصاد مبتنی بر مکان
ارتباط فضا با فعالیت های اقتصادی
ویژگی ها:
تاکید بر رویدادهای تاریخی
رابطه علت و معلولی فعالیت های اقتصادی
نقش درآمد و هزینه های روبه رشد در ایجاد تغییرات زیر بنایی
گسترش تخصص گرایی منطقه ای

فصل دوم
جغرافیای کشاورزی
سابقه کشاورزی ایران
ایرانیان از اولین اقوام بودند که کشاورزی کردند
در دوره هخامنشی برای مشروب ساختن زمین های زراعی سد بر رودها زده شد
پارتی ها اقوامی دامپرور بودند اما در غرب ایران در دوره آن ها کشاورزی رونق فراوانی داشت
در دوره ساسانی کشاورزی با انحطاط روبرو شد
در دوره اسلامی واگذاری زمین به صورت اقطاع شیوع یافت
اقطاع زمین های واگذار شده از جانب خلیفه به افراد بود
اقطاع تملیک اراضی بایر و به قصد افزایش درآمد دولت بوده است
اقطاع الاستقلال به منظور معاش نظامیان به آنان واگذار می شده است

در دوره سلجوقیان خواجه نظام الملک در جهت توسعه کشاورزی و رفاه زارعان گام برداشت
در دوره مغولان و تیموریان کشاورزی با انحطاط روبرو شد. البته در دوره غازان خان فعالیت های محدودی در جهت توسعه کشاورزی صورت گرفت
در دوره صفویه اقدامات مناسبی در جهت توسعه کشاورزی صورت گرفت
متاسفانه بعد از این دوران و تا زمان انقلاب اسلامی تحول چشمگیری در کشاورزی رخ نداد

اهمیت کشاورزی در اقتصاد ایران
اشتغال زایی
سهم کشاورزی در تولید ناخالص ملی
تامین نیازهای مصرفی جمعیت کشور
کسب پشتوانه ارزی برای کشور
توان های طبیعی ایران در کشاورزی
خاک
 منابع آب
خاک
نقش خاک در کشاورزی
تامین آب
تامین هوا
تامین مواد غذایی

خاک
طبقه بندی خاک از نظر کشاورزی
طبقه اول:
ترکیبات آبرفتی داشته و بارورترین خاک است
طبقه دوم: نواحی هموار و یا شیب ملایم که معمولاً دچار محدودیت آب بوده و برای دیمکاری مناسب است
طبقه سوم: خاک های رسوبی: نفوذپذیری کم و شوری نسبی و مناسب برای گندم و جو که سطح آب زیر زمینی بالا دارند و نیاز به زهکشی دارد
طبقه چهار: خاک رسوبی با بافت درشت که کشاورزی با آبیاری میسر است
طبقه پنج: اراضی ناهموارکوهستانی مناسب برای کشت چای و در مناطق مرطوب و نیمه مرطوب
طبقه ششم: ناهمواری زیاد و فرسایش شدید
طبقه هفتم: شوره زارها و کویرهای نمکی
طبقه هشتم: ماسه های روان و ساحلی
طبقه نهم: خاک شور و باتلاقی
اراضی کشاورزی ایران
اراضی مستعد برای کشاورزی
اراضی نیمه مستعد برای کشاورزی
اراضی نامساعد برای کشاورزی
مسائل و مشکلات اراضی کشاورزی ایران:
مالکیت اراضی
قبل از اصلاحات اراضی مالکیت ارباب رعیتی بود
اراضی بیشتر فاقد سند است و مشکلات زیر را پدید می آورد:
درگیری های محلی
کم ارزش بودن اراضی
کمی سرمایه گذاری بر زمین
عدم پرداخت اعتبارات
عدم پذیرش نوآوری
کوچکی قطعات
ناهمواری اراضی کشاورزی
عدم مکانیزاسیون کشاورزی
افزایش فرسایش خاک

زهکشی اراضی کشاورزی ایران
پرآب شدن اراضی
شور شدن خاک
منابع آب
منابع آب ایران:
آب های سطحی:
رودخانه هایی که آب آن با سد یا تونل انحرافی مهار شده است
رودخانه های کم آب که روستاییان به طور مقطعی بر اساس حق آبه از آن بهره می برند
آب های زیر زمینی:
قنات
الف-مشکلات:
سهولت استفاده از چاه
مشکلات نگهداری
ب-معایب
وقت زیاد برای ایجاد و ساختن
پر هزینه بودن
جریان دائمی آب قنات

چشمه
بی نیاز از هر گونه سرمایه گذاری
چاه
سطحی
نیمه عمیق
عمیق
آرتزین

مشکلات بخش آب در ایران
کمی بارندگی
تبخیر شدید
توزیع نامناسب مکانی
توزیع نامناسب زمانی
شوره زار بودن مسیر رودخانه ها
هرز روی آب در کشاورزی سنتی
کمبود کادر فنی و آموزش های آبیاری

 

 

جنگل
ارزش اقتصادی و اجتماعی جنگل
چوب و الوار
تغذیه منابع آب های زیرزمینی
حفظ خاک
تعدیل آب و هوا
جامعه گیاهی جنگل های ایران
جنگل های سواحل جنوبی دریای خزر
جنگل های بلوط غرب
سایر
گرمسیر بیابانی:کاربرد محلی
چندل و حرا
مرتع
اهمیت اشتغال زایی برای عشایر
توجه به تعادل اکولوژیک
دسته بندی مراتع:
مراتع علفی یا ییلاقی:
ارتفاعات و نواحی سردسیر
مراتع بوته ای یا قشلاقی: کم ارتفاع و گرمسیری
مراتع کویری:نواحی خشک و کویری
اهمیت اقتصادی مراتع
حفظ خاک و جلوگیری از فرسایش آن
تنظیم گردش آب در طبیعت
ایجاد فضای سبز و تلطیف هوا
تامین غذا و مامن برای وحوش و پرندگان
تامین علوفه مورد نیاز احشام و تامین معیشت میلیون ها نفر عشایر و دامداران سنتی
تامین بخشی از پروتئین مورد نیاز کشور
تولید محصولاتی نظیر گیاهان دارویی، صمغ ها و غیره

تولیدات کشاورزی ایران
تولیدات زراعی
غلات
:70،6درصد از کل زمین های زراعی
گندم:ویژگی آن مقاومت زیاد نسبت به سرما و گرما
در ایران کشت پاییزه بیشتر رایج است
علت راندمان پایین گندم در ایران کشت دیم آن است
افزایش کشت گندم از دو طریق افزایش راندمان و افزایش سطح زیر کشت میسر است
عوامل موثر در کشت گندم:
تطابق شرایط طبیعی و جغرافیایی کشور با کشت گندم
دیدگاه سنتی طبقه کشاورز در زمینه تولید نان خانواده
مهاجرت جوانان و ریسک پذیری کم سالمندان در تغییر کشت گندم
مشکلات تامین سرمایه برای تغییر کشت
کاهش فشار کار ناشی از کشت گندم در بهره برداری های بزرگ
نیروی انسانی کم، سهولت نگهداری و عرضه گندم

جو:
برنج:
گیاهان صنعتی:
پس از غلات دارای بیشترین ارزش اقتصادی در سیستم زراعی هستند که به علت
سطح زیر کشت وسیع
اشتغال زایی
تامین نیازهای مصرفی جمعیت
تولیدات باغی
دام و طیور:
عوامل موثر در افزایش سود اقتصادی:
شناسایی ضایعات کارخانه ای و کشاورزی برای تغذیه دام
استفاده از سرشاخه های نیشکر و طوقه چغندر قند برای تغذیه دام
استفاده از تولیدات جنبی کارخانجات قند برای تغذیه دام
استفاده از نیروی کار خانوادگی برای توسعه دامداری
تقویت عشایر از طریق واگذاری مراتع
انجام تحقیقات لازم در زمینه دام.


عوامل موثر در افزایش تولید دامی در سال های اخیر:
آزاد سازی قیمت ها
کاهش واردات محصولات دامی و پرداخت یارانه در حمایت از صنعت ملی
پرداخت تسهیلات
خصوصی سازی
افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی
افزایش قیمت تضمینی خرید محصولات
انسجام نسبی تعهدات دولت در قبال بخش خصوصی

مشکلات موجود بر سر تولیدات دامی
تخریب مراتع
عدم وجود قوانین و مقررات مشخص
کمبود متخصص کارآزموده
مشکلات حمل و نقل جاده ای
کمبود داروهای دامی
عدم اجرای طرح های مناسب تحقیقاتی
کمبود سرمایه گذاری در صنایع تبدیلی
وجود یارانه برای تولیدات دامی
مشکلات بیمه ای دام و طیور
بالا بودن ضایعات و تلفات دامی
عدم واگذاری مراتع به بخش خصوصی

شیلات
زنبورداری
کرم ابریشم

 

ارزش اقتصادی تولیدات کشاورزی
تامین نیازهای مصرف داخلی
تامین درآمد بیشتر برای جامعه روستایی و ناحیه
نقش محصول در ایجاد اشتغال
به کارگیری بهینه منابع و عوامل تولید
تامین ارز و بیلان تجارت خارجی


قطب های کشاورزی در ایران
قطب رشد و توسعه محل جریان های کالا، انسان، اطلاعات و انرژی می باشد و وظایف اصلی آن در رابطه با مراکز زیستی تحت نفوذ آن عبارتند از:
تامین دسترسی به بازار مصرف
تامین دسترسی و پوشش خدمات تولیدی و اجتماعی
تامین ارتباطات قوی در درون و برون از قطب
در رابطه با برنامه ریزی ناحیه ای محور توسعه سه نوع است:
کشاورزی
صنعتی
خدماتی
محور توسعه کشاورزی به سه صورت است:
محور توسعه کشاورزی دشتی و جلگه ای
محور توسعه کشاورزی دره ای
محور توسعه کشاورزی دامنه ای و کوهستانی
تاریخچه قطب های کشاورزی:
برنامه عمرانی اول:
دشت مغان در سال 1332، با همکاری شرکت هاواییان اگرونومیکس با اهداف:
شناسایی منابع کشاورزی و دامداری
استفاده از آب ارس
اسکان عشایر شاهسون
تبدیل اقتصاد دامداری عشایر ناحیه به اقتصاد کشاورزی و دامپروری
طرح عمرانی دشت خوزستان:
احداث سد دز
طرح نیشکر خوزستان
طرح کشاورزی جیرفت در سال 1345
طرح عمرانی دشت قزوین
احداث سد طالقان
خراسان شمالی:
گیلان، مازندران و گلستان
آذربایجان
غرب ایران
شیب جنوبی کوه های زاگرس:دشت خوزستان
سایر نواحی:نظیر کرمان، ورامین، سیستان و ... .
مسائل کشاورزی ایران
سرمایه گذاری در کشاورزی
بازار محصولات کشاورزی
مکانیزاسیون کشاورزی
حمل و نقل محصولات کشاورزی
اعتبارات بخش کشاورزی
میزان کار شاغلان بخش کشاورزی
ترکیب بخش کشاورزی و صنعت

بازار محصولات کشاورزی ایران
کشاورزان نسبت به واسطه ها درآمد کمتری از محصولات کشاورزی می برند زیرا:
کمبود امکانات مالی در بخش کشاورزی ایران
عدم امکان نگهداری محصولات توسط کشاورزان
عدم آگاهی کشاورزان از وضعیت بازار
عدم وجود بازار برای عرضه محصولات توسط کشاورزان
مکانیزاسیون کشاورزی در ایران
مکانیزاسیون به معنای بکارگیری ابزار و وسائل مکانیکی در تولید است.
علل محدودیت مکانیزاسیون در ایران:
وسعت اراضی کشاورزی هر خانوار
کمبود سرمایه در بخش کشاورزی ایران
ایجاد بیکاری
کمبود نیروی ماهر در سطح روستاها

اعتبارات بخش کشاورزی
اعتبار انتقال موقتی قدرت خرید از یک فرد حقیقی یا حقوقی به فرد دیگری است که کارایی و مدیریت لازم جهت انجام فعالیتی را دارد ولی فاقد سرمایه کافی است
منابع رسمی:بانک ها،
منابع غیررسمی:پیله وران،سلف خران،میدان داران
باید منابع رسمی جایگزین منابع غیر رسمی شود
میزان کار شاغلان بخش کشاورزی
کار کشاورزی فصلی است
زمین ها کوچک بوده و لذا امکان تامین نیازهای مردم را ندارند
جهت گیری ها و آینده نگری بخش کشاورزی ایران
اهداف کلی:
افزایش تولید
بهبود شاخص تغذیه
احیای منابع طبیعی
افزایش درآمد سرانه شاغلین بخش کشاورزی
استراتژی ها و سیاست های کشاورزی
تغییر بخش کشاورزی از سنتی به مدرن
خود کفایی
یکپارچگی اراضی
اولویت رشد سریع تر بخش کشاورزی
افزایش درآمد کشاورزان
تثبیت مالکیت اراضی
ایجاد تشکل های روستایی
پیاده کردن نظام های بهره برداری
عدم دخالت دولت

رعایت پیوستگی و هماهنگی بین برنامه های توسعه منابع آب و خاک
اجرای عملیات زیربنایی
گسترش خدمات عمومی و ترویج
توسعه تحقیقات در بخش کشاورزی
تربیت نیروی انسانی بخش کشاورزی
بهره برداری از منابع تجدید شونده
تجدید سازمان بخش کشاورزی
مشخص کردن قلمرو سازمان های کشاورزی
استقرار نظام کارای آماری و برنامه ریزی در بخش کشاورزی
تعیین قلمرو بخش کشاورزی


سیاست های اجرایی بخش
اجرای کشت منطقه ای با توجه به نیازهای اساسی
حمایت از سرمایه گذاری
توسعه اتحادیه ها و شرکت ها
تدابیر لازم برای یکپارچگی و جلوگیری از تفکیک اراضی
واگذاری سهام شرکت های کشاورزی به بخش غیر دولتی
اهداف برنامه پنجم توسعه بخش کشاورزی
ارتقای راندمان بخش کشاورزی
تحویل آب مورد نیاز کشاورزی بر اساس الگوهای مشارکتی
ارتقای شاخص های بهره وری مصرف آب
مبارزه تلفیقی آفات
واگذاری فعالیت های دولتی به خصوصی و تعاونی ها و گروه های داوطلب

 


فصل سوم
صنایع ایران
مقدمه
صنعت مجموعه تغییرات و تصرفاتی است که انسان در مواد طبیعی و فرآوری شده به وجود آورده تا آن ها را مناسب برای مصرف خود سازد.
میردال: حجم صنایع ماشینی در هر جامعه معرف بالا بودن سطح تولیدات است.
فرش مهمترین صنعت قدیمی ایران است
جام های شوشی در 3000 سال قبل و گلدان ها یافت شده در سیلک کاشان نمونه هایی از صنعت رو به توسعه ایران داشته است
اولین کوزه سفالی 2 الی 3 هزار سال قبل بوده است
از دوران هخامنشی به بعد افول صنعت ایران آغاز شد
هنر ایرانی یونانی در سلوکیه شامل سه قسم بوده است:
هنر ایرانی به معنای اخص
هنر یونانی-ایرانی
هنر هلنی
قدیمی ترین تارهای ابریشمی یافت شده مربوط به دوران ساسانی بوده است
در دوران صفویه ارامنه از جلفا به اصفهان فراخوانده شدند
صنعت در دوره قاجاریه:
الف-دوره ابتدایی که صنایع ماشینی نبوده است:
بافندگی، قالی بافی
چرم سازی
قایق سازی
صنایع ظریفه همچون جواهر سازی
صنایع معدنی همچون آجر پزی
صنایع روستایی همچون لبنیات
صنایع غذایی و دارویی
ب-دوران صنایع کارخانه ای
صنایعی چون شکر پزی، پارچه بافی، چینی سازی و کاغذ سازی
بیشتر صنایع در تبریز احداث شد
در دوران پهلوی با افزایش درآمد نفت صنعت و سرمایه گذاری خارجی رشد چشمگیر یافت
بعد از انقلاب تا سال 1360 به واسطه موارد زیر صنعت دچار رکود شد:
فرار سرمایه داران وابسته به رژیم
کاهش واردات مواد اولیه صنایع
ضعف مدیریتی
کاهش تخصیص ارز به صنایع
جنگ ایران و عراق
کمبود نیروی متخصص
کمبود قطعات یدکی
ویژگی ها و توان های جغرافیایی برای توسعه صنعتی
توسعه صنعتی عامل توسعه کشاورزی و خدمات است.
آمایش سرزمین در پی ایجاد تعادل توسعه بین نواحی، استفاده از منابع برای توسعه، توزیع عادلانه درآمد و فعالیت ها بین نواحی مختلف و تاکید بر توسعه منابع و نواحی عقب افتاده و حاشیه ای و توسعه هماهنگ قطب های توسعه و مراکز رشد است.
آمایش سرزمین توزیع و پراکنش منطقی جمعیت و فعالیت های توسعه اقتصادی و اجتماعی در پهنه سرزمین و استفاده بهینه از منابع طبیعی و انسانی در جهت کارایی نظام های اقتصادی و اجتماعی و در نتیجه رفاه فردی و جامعه است.
نیروی انسانی مورد نیاز صنایع
یکی از مسائل و مشکلات ایران در راه صنعتی شدن ضعف نیروی انسانی از نظر مهارت و تخصص صنعتی می باشد
شولتز: عامل تعیین کننده در تضمین رفاه انسان، سرمایه گذاری در مردم و دانش است.

تامین سرمایه مورد نیاز صنایع
توزیع جغرافیایی صنایع در جهان، متاثر از عملکرد سرمایه گذاری به وسیله قدرت های اقتصادی است. این سرمایه گذاری ها حرکاتی را بین نواحی صنعتی و غیر صنعتی ایجاد می کند نظیر حرکت مواد اولیه و انرژی از نواحی غیر صنعتی به سوی نواحی صعتی و حرکت تولیدات ساخته شده به سوی نواحی صنعتی و غیر صنعتی.
علت افزایش سرمایه در یک جامعه صرفه جویی است نه کار.
منابع تامین سرمایه صنعتی در ایران:
دولتی
خصوصی

تامین سرمایه مورد نیاز صنایع
سرمایه گذاری های صنعتی علاوه بر ایجاد موقعیت در نواحی شهری، رشد و توسعه نواحی روستایی را نیز سبب می شود.
در کشور سودان توسعه صنایع کوچک روستایی به سه دلیل اهمیت یافته است:
افزایش نقش اجتماعی و اقتصادی زن در نواحی روستایی
مبارزه با صحرازایی از طریق کاهش فشار کاربری اراضی به وسیله فرصت های شغلی مناسب
افزایش حقوق فقرا

بازاریابی برای تولیدات صنعتی
کلیه فعالیت های بازرگانی است که سبب جریان کالاها یا خدمات از دست تولید کننده به دست مصرف کننده در موقع مقتضی و مورد نیاز می گردد.
مراحل بازار یابی:
نام گذاری کالا
بسته بندی و جور کردن کالا
حمل و نقل
انبار داری
پخش کالا
رقابت
فروش
مطالعات بازاریابی
بازاریابی برای تولیدات صنعتی
برای ایجاد تقاضا در مورد کالا باید:
نیاز به کالا برای گروهی از مردم
قدرت خرید کالا
تمایل به هزینه کردن برای رفع نیاز
انواع بازار
داخلی
خارجی
مواد اولیه و منابع معدنی
در مورد صنایع سبک همچون ساعت سازی نزیکی یا دوری به مواد اولیه اهمیت چندانی ندارد
در مورد صنایع که ارزش قیمت تمام شده آن بالاست مثل ذوب آهن به خارج هزینه بالای قیمت تمام شده ترجیح به نزدیکی به منابع اولیه است.
امروزه هزینه های اولیه مواد مورد نیاز کاهش یافته است زیرا:
پیشرفت های ایجاد شده در کنستانتره مواد
رشد و توسعه سیستم های حمل و نقل
پیشرفت های تکنولوژیکی در کاربری از انواع مواد
در استفاده از مواد خام برای صنایع دو نکته مهم است:
تمام صنایع نیاز به مواد خام نداشته بلکه تولیدات دیگر کارخانه ها را مصرف می کنند
تاسیسات صنعتی در برخی موارد دو یا چند نوع ماده خام را مصرف می کنند.
امروزه به علت افزایش در تقاضای مواد خام راهکارهای زیر مطرح می شود:
بازاریابی اقلام دور ریخته شده
توسعه جایگزین ها نظیر استفاده از آلمینیوم به جای مس
افزایش طول عمر معادن
اهداف توسعه بخش معدن
دستیابی به رشد پایدار بخش معدن
تامین زیر ساخت ها
افزایش تولید و صادرات
افزایش رقابت پذیری
افزایش فعالیت های بخش خصوصی
توجه به ملاحظات زیست محیطی
راهکارهای بخش معدن
توسعه برنامه های اکتشافی
تدوین و بازنگری مستمر در استراتژی بخش معدن
بستر سازی به منظور مشارکت سرمایه گذاری بخش خصوصی
تامین زیر ساخت ها

انرژِی
مهمترین مواد انرژی زا:
زغال سنگ
حوزه زغال سنگ البرز
پهنه زغال دار خراسان شمالی-البرز خاوری
پهنه زغال دار البرز مرکزی
پهنه زغال دار البرز باختری
حوزه زغال دار ایران مرکزی
پهنه زغال دار کرمان
پهنه زغال دار طبس
نفت و گاز: اهداف دولت در برنامه پنجم به منظور کاهش سهم نفت و گاز
افزایش سهم مالیات به تولید ناخالص ملی به حداقل 10 درصد
نسبت درآمدهای عمومی به جز نفت و گاز به هزبنه ها به طور متوسط 10 درصد رشد یابد
اعتبارات هزینه ای دولت به قیمت ثابت افزایش نیابد

مهمترین حوزه های نفتی
حوزه های نفت و گاز خارج از خشکی
پارس جنوبی
بهرگانسرنوروز و هندیجان
حوزه های مرتبط با خارک
فروزان
سلمان
رسالت
حوزه های گروه سیری
کنگان
نار

انرژِی
اهداف بخش نفت و گاز
افزایش سهم و ارتقای جایگاه ایران در بازارهای بین المللی
برقراری تعامل سازنده و موثر با سایر کشورها
برخورداری از دانش پیشرفته
تبدیل ثروت های طبیعی به دارایی های مالی و سرمایه های ملی دراز مدت
اهداف کلی توسعه بخش برق
ایجاد بازار برق در سطح ملی و منطقه ای
تامین برق در پاسخ به رشد اقتصادی
گسترش و توسعه اقتصادی سیستم های تولید برق
راهبردهای کلان بخش برق
ارتقا و انتقال دانش فنی
تکمیل اتصالات و گسترش مبادلات برق با دیگر کشورها
تدوین مقررات و تعرفه ها به منظور ترانزیت برق
ترانزیت برق
اصلاح تعرفه های مصرف برق
تامین امنیت و سوددهی شرکت های خصوصی
مکانیزه کردن سیستم انتقال و توزیع
کاهش هزینه های تولید و عرضه
افزایش سهم اقتصادی انرژی های تجدید پذیر
الزام مصرف کننده های صنعتی به افزایش بهره وری
حذف انحصار در تولید و توزیع 
روند توسعه صنعتی و ارزش اقتصادی صنایع ایران
استراتژی صنعتی عبارت است از مجموعه ای از پیش ساخت های اقتصادی با اهداف بلند مدت از قبیل اولویت های سرمایه گذاری و سیاست های اتخاذ شده حمایتی که یک کشور ممکن است اختیار کند تا به وسیله ترغیب نوعی از ساختار صنعتی، احتمالاً مجموعه ای از اهداف ملی خود را به دست آورد
دسته بندی استراتژی های توسعه صنعتی:
درون گرا
برون گرا
انواع استراتژی های صنعتی
جایگزینی واردات
سیاست تشویق صادرات
استراتژی  تبدیل مواد خام صادراتی به محصولات ساخته و نیمه ساخته
استراتژی تولید کالاهای اساسی
استراتژی استفاده از پروژه های کاربر در واحدهای تولیدی کوچک به ویژه در سطح روستاها
استراتژی تاسیس صنایع مونتاژ
ارزش اقتصادی صنایع ایران
ایجاد ارزش افزوده
اشتغال زایی
تامین ارز از طریق صادرات
تامین نیازهای مصرفی جمعیت

علل کاهش اشتغال زایی صنعت در بین سال های 1355-1365:
جنگ ایران و عراق
مشکلات مدیریتی
کاهش فعالیت های ساختمانی
کمبود مواد اولیه
کمبود نیروی انسانی ماهر
کمبود قطعات
کاهش اشتغال در صنایع دستی

علل کاهش اشتغال زایی زنان در صنعت:
مسائل فرهنگی خانواده ها
امکانات اقتصادی خانواده ها
سختی کار
میزان سواد
فواید صادرات صنعتی
درآمد زایی
اشتغال
بکارگیری از منابع تولیدی
افزایش توان سرمایه گذاری
ورود ارز به داخل کشور
صادرات کالاهای سرمایه ای

چالش های پیش روی صادرات کالاهای صنعتی
سطح پایین کیفیت بعضی از کالاهای تولیدی
عدم بازاریابی های لازم برای کالاهای صنعتی
نوسان های ارزی
عدم وجود سیستم های حمل و نقل
مشکلات مربوط به تصمیم گیری ها و قوانین در زمینه صادرات و واردات

صنایع پتروشیمی
صنایع پتروشیمی شامل صنایعی است که در آن هیدروکربن های موجود در نفت خام یا موجود در گاز طبیعی به محصولات شیمیایی تبدیل می گردد.این محصولات که طی یک سری عملیات شیمیایی از هیدروکربن های موجود در نفت و یا موجود در گاز طبیعی به وجود می آیند را اصطلاحاً محصولات پتروشیمی می نامند.
بخش بندی صنایع پتروشیمی
واحدهای بالادست
:تامین کننده خوراک واحدهای بنیادی نظیر مواد اولیه صنایع پتروشیمی. نظیر پالایشگاه ها و مجتمع های تفکیک گاز
واحدهای بنیادی: تبدیل کننده مواد اولیه مانند گاز، متان، کلر و گوگرد.
واحدهای واسطه ای:تهیه بعضی مواد نظیر حلال ها، عطر، داروسازی
واحدهای نهایی: تامین کننده فراورده های نهایی پتروشیمی
واحدهای پایین دست: تبدیل کننده صنایع پتروشیمی به محصولات مصرفی
رشد صنایع پتروشیمی
وفور و ارزانی مواد اولیه
ارزش افزوده زیاد
تنوع محصولات تولیدی
امکان جایگزینی محصولات پتروشیمی با محصولات طبیعی
تنوع روش ها در ساخت محصولات پتروشیمی
امکان تولید زیاد و سریع
بهبود در سایر تکنولوژی ها
صنایع کارخانه ای و کارگاهی
طبقه بندی صنایع کارخانه ای و کارگاهی:
صنایع غذایی
صنایع نساجی
صنایع چوب
صنایع کاغذ
صنایع شیمیایی
صنایع محصولات کانی غیرفلزی
صنایع تولید فلزات اساسی
صنایع ماشین آلات، تجهیزات، ابزار و محصولات فلزی
صنایع متفرقه
هنرهای سنتی ایران
صنایع دستی به صنعتی اطلاق می شود که تمام یا بخشی از مراحل ساخت فراورده های آن با دست یا ابزاردستی صورت گیرد و در چارچوب فرهنگ و بینش فلسفی و ذوق هنری ساکنان هر منطقه ساخته و پرداخته می شود.
نقش صنایع دستی:
اثرات اقتصادی-اجتماعی صنایع دستی
توان اشتغال زایی
تامین درآمد
ارزش افزوده
مبادلات فرهنگی و جذب توریست

دلایل اهمیت توجه به صنایع دستی
افزایش نرخ تولید بیش از جمعیت
خودکفایی نسبی
تغییر جهت فکری افراد از شغل های کاذب
درآمدهایی برای بخش وسیعی از روستاییان
کمبودهای صنایع دستی:
تامین سرمایه برای توسعه صنایع دستی
بازاریابی مناسب برای تولیدات صنایع دستی
آموزش و ارتقای کارایی شاغلان در بخش صنایع دستی
رفع مشکلات کارگاه ها و رساندن سطح محیط کار به استانداردهای فنی و بهداشتی.

لزوم حفاظت و حمایت از صنایع دستی
ایجاد کار و درآمد
ایجاد اشتغال و فعالیت جنبی
جلوگیری از مهاجرت بی رویه روستاییان به شهرها
ایجاد اشتغال جنبی و درآمد بیشتر برای عشایر
تقویت روحیه ابتکار در افراد
امکان به کارگیری ذوق و خلاقیت های فردی
توسعه صادرات غیر نفتی
معرفی و شناساندن فرهنگ اصیل غنی و بارور کشور
حفظ ارزش های فرهنگی، آداب و رسوم دیرینه
ایجاد بازار مناسب برای مواد اولیه صنایع دستی
ایجاد زمینه برای ایجاد صنعت مستقل و غیر وابسته در کشور
انواع صنایع دستی:
قالی بافی
گلیم بافی
سفالگری
خاتم کاری
کنده کاری چوب
فلزکاری
توزیع فضایی فعالیت های صنعتی
احداث مجموعه های صنعتی برای اولین بار در اواخر قرن نوزدهم در کشور انگلستان بکار گرفته شد و در سال های بعد در بسیاری از کشورهای دیگر به عنوان وسیله ای برای رشد صنعتی و حفظ محیط زیست بکار رفت.
اکنون با شروع دوره فراصنعتی در کشورهای پیشرفته و کم رنگ شدن مزیت های نسبی منابع طبیعی و جایگزینی مزیت نسبی نیروی انسانی متخصص و کارآفرین شهرک های صنعتی نیز به تبعیت از این گونه تغییرات مراحل تکاملی خود را طی نموده و به پارک های علمی و فناوری تبدیل شده اند.
هدف طرح آمایش سرزمین از لحاظ صنعت در مقیاس کل کشور، قرار گرفتن منطقی رشته های مختلف صنعت در فضا، رشد موزون، متناسب و متعادل استان های مختلف کشور در رشته ها و شاخه های مختلف صنعتی توام با استفاده کامل از منابع طبیعی و انسانی به منظور به دست آوردن حداکثر کارایی است.
در برنامه سوم عمرانی قبل از انقلاب سه ناحیه صنعتی در ایران ایجاد شد.
در سال 1341 پیرو خواست دولت سازمان ملل یک کارشناس را برای ایجاد ناحیه صنعتی در کنار دریای خزر و استان خوزستان به ایران فرستاد
در سال 1343 هیات وزیران تشکیل نواحی صنعتی توسط برنامه و بودجه را تصویب نمود.
در سال 1362 وزارت صنایع لایحه تاسیس شهرکهای صنعتی را به دولت و مجلس ارائه داد.

شهرک صنعتی زمین عمران شده ای است که برای استقرار صنایع با اهداف مشخص تفکیک می گردد و صاحبان حرفه های متفاوت می توانند از تسهیلات و خدمات نظیر آب، برق، تصفیه آب و فاضلاب و ... که در شهرک فراهم می شود استفاده کنند.
اهداف تاسیس شهرکهای صنعتی:
توجه به اصول آمایش سرزمین
کمک به توسعه و استقرار صنایع کوچک
ایجاد تعادل میان مناطق محروم و رشد یافته
کمک به حفاظت و توسعه محیط زیست
انتقال صنایع آلوده کننده و مزاحم از داخل شهرها به بیرون
تقسیم کار و تخصص در مناطق مختلف کشور
توزیع فضایی فعالیت های صنعتی
اهداف صنعتی سازی روستاها:
ایجاد اشتغال غیرکشاورزی
کمک به جلوگیری از جریان های مهاجرت های بی رویه به مراکز شهری
تقویت بنیان اقتصادی روستا
فرآوری تولیدات کشاورزی محلی
تهیه نهادها و کالاهای مصرفی برای کشاورزان و افراد محلی
قطب های صنعتی ایران و مشکلات آن ها
با توجه به عواملی نظیر ارزش سرمایه گذاری، اشتغال، ارزش افزوده و تعداد کارگاه ها، قطب های تهران، اصفهان، آذربایجان شرقی، مرکزی و خوزستان و خراسان رضوی دارای بیشترین تمرکز صنعتی هستند، زیرا:
تامین سرمایه مورد نیاز صنایع
کشش بازار و قدرت خرید جمعیت
مشکلات زیست محیطی:
آلودگی هوا:
بارندگی نقش مهمی در کاهش آلودگی دارد
آلودگی آب: اختلاط پسماندهای شهری و صنعتی مشکلات زیر را دارد:
افزایش شدت آلودگی و افزایش مواد معلق
تغییر کیفیت فاضلاب نظیر ترکیبات قلیایی و اسیدی
مشکل شدن عملیات تصفیه بر اثر ترکیباتی همچون فنلٌ سیانور و فلزات سنگین

نواحی ممنوعه از نظر استقرار صنعتی
نواحی اکولوژیکی یا مناطق حساس نسبت به آلودگی ها
نواحی ساحلی در فاصله حداقل 1،5 کیلومتری از جزر و مد
دشت های سیلابی
نواحی مسکونی پرجمعیت
اماکن مذهبی و تاریخی
ابنیه باستانی
نواحی دارای مناظر بدیع
نواحی کوهستانی
نواحی ساحلی توریستی
مکان های بهداشتی
پارک های ملی
مناطق زلزله خیز
نواحی علمی یا زمین شناسی
تاسیسات دفاعی
نواحی مرزی بین المللی
فرودگاه ها


سند چشم انداز بخش صنعت سیاست های کلی
تحقق رشد اقتصادی پیوسته
تحقق رقابت پذیری
تنوع بخشی اقتصادی
پشتیبانی از کارآفرینی
گسترش صنایع تبدیلی
هم افزایی فعالیت های صنعتی
سند چشم انداز بخش صنعت سیاست های کلی
قابلیت های توسعه بخش صنعت:
وجود منابع معدنی عظیم
تنوع چشمگیر آّب و هوایی و کشت محصولات متنوع و مناسب برای صنایع تبدیلی
وجود بازار مصرف وسیع و گسترده
بالا بودن سهم جوانان در جمعیت کشور
وجود ثروت نفتی و دیدگاه سرمایه ای بودن آن
وجود واحدهای تحقیق و توسعه فراوان در کشور
سند چشم انداز بخش صنعت سیاست های کلی
تنگناها و محدودیت های توسعه بخش صنعت
تنش های خارجی و تحریم ها
اشکالات در سیاستگذاری ها
تامین منابع مالی
تداخل نظام بودجه ای و پولی کشور
محدودیت منابع آب
محیط فرهنگی کشور و نگرش منفی به سرمایه دار
ضعف فرهنگ کار
امنیت پایین سرمایه گذاری
ساختار ضعیف نیروی کار متخصص
رشد کند درآمد سرانه
سند چشم انداز بخش صنعت سیاست های کلی
ناهماهنگی در سیاستهای صنعتی
ضعف ساختاری مدیریت
تداوم ضعف کارشناسی در نیروهای ستادی
تورم مزمن
ناپایداری رشد تشکیل سرمایه
عدم تشکیل بنگاه های بزرگ
ضعف فناوری
درونگرایی اقتصاد
تحولات سیاسی و اقتصادی جهان
قانون کار و تامین اجتماعی
ساختار نامناسب صنعتی
الزامات و تبعات اجتماعی صنعتی شدن

فصل چهارم
خدمات ایران
خدمت
خدمت کار یا عملی است که به وسیله یک طرف به طرف مقابل عرضه می شود. این روند با یک محصول فیزیکی در ارتباط تنگاتنگ باشد، اما این عمل لزوماً نامحسوس است و معمولاً به مالکیت هیچ یک از عوامل تولید منجر نمی گردد
خدمات نوعی فعالیت اقتصادی اند که با پیامد ایجاد تغییر مورد نظر در دریافت کننده خدمت(یا به نیابت از او) در مکان ها و زمان های خاص برای مشتریان ایجاد ارزش می کنند و منافعی را مهیا می نمایند
انواع خدمات
آموزش و پرورش
بهداشت و درمان
ارتباطات و مخابرات
بانکداری
حمل و نقل
تجارت و بازرگانی
گردشگری

آموزش
آموزش:
شیوه آموزشی به سبک غربی در ایران در عصر قاجاریه همزمان با شروع روابط ایران و اروپا آغاز شد
اولین اقدامات در ریشه کنی بی سوادی با آغاز به کار کلاس های اکابر در سال 1315 آغاز شد
در سال 1317 سازمانی به نام پرورش افکار تشکیل شد
در سال 1343 اداره کل آموزش بزرگسالان ایجاد شد. در سال 1348 اداره مزبور به دفتر آموزش بزرگسالان تغییر یافت و در شاخه معاونت امور آموزشی سازماندهی شد. لیکن در سال 1350 دفتر فوق به اداره کل مبارزه با بی سوادی تبدیل شد

تعریف آموزش
تجارب درک شده ای که موجب تحول و تطور الگوهای رفتاری انسانی، اعم از الگوهای رفتار خارجی مانند اعمال صوری و مادی و یا الگوهای رفتار داخلی مانند معرفت، تفکر و دیگر جریان های ذهنی می گردد. با آموزش دانش و معلومات به وسیله انسان کسب می گردد و یا انتقال می یابد و این ها جریان های الگوهای رفتار انسان را به تدریج دگرگون می سازند.
جامعه شناسان آموزش و پرورش را وسیله اداره و کنترل جامعه تعریف کرده و آن را عامل بقا و تمدن انسان ها به حساب آورده و بر این باورند که مجموعه دانش ها و مهارت های بشری به میزان غیرقابل تصوری افزایش یافته و ارتباط انسان ها هم پیچیده شده است.
از نظر اقتصادی آموزش و پرورش نوعی سرمایه گذاری پرحجم و پرثمر تلقی می گردد که اثربخشی بازدهی کیفی و کمی آن در درازمدت به دست می آید زیرا به کمک سازمان های آموزش و پرورش نیروی انسانی کارآمد در بخش های صنعت، خدمات و کشاورزی تربیت می شود. زمینه برای رشد اقتصادی، توسعه صنعتی، بالاتر رفتن کیفیت زندگی و سرانجام استقلال فرهنگی و سیاسی فراهم می گردد.
انواع آموزش
رسمی:
در مکان های رسمی همچون مدرسه تحقق می یابد
غیررسمی: در زندگی اجتماعی صورت می گیرد
وظایف آموزش عالی:
تربیت نیروی انسانی متخصص و ماهر
اهتمام در توسعه پژوهش علمی
ارائه خدمات به جامعه
کاهش نابرابری های اجتماعی


بهداشت و درمان
بین رشد اقتصادی و رشد شاخص های سلامت برای توسعه رابطه وجود دارد.
اهداف بیمه های اجتماعی:
دستیابی به توسعه مبتنی بر عدالت
بستر سازی برای توسعه ملی
ایجاد امنیت و ثبات اقتصادی
پیشگیری از فقر
حفظ ارزش های انسانی
ارتباطات و مخابرات
شکاف دیجیتالی:
تفاوت در داشتن یا نداشتن، استفاده کردن یا نکردن و دانستن یا ندانستن چگونگی استفاده از شکل های جدید فناوری اطلاعات تلقی می شود.
شکاف دیجیتالی به طور کلی به تفاوت های اجتماعی و اقتصادی در استفاده از ICT اطلاق می شود.
دیدگاه ها درباره شکاف دیجیتالی:
اول:
شکاف دیجیتالی تنها با دسترسی جهانی به اینترنت قابل حل است.
دوم: عامل تشکیل شکاف های دیجیتالی وجود شکاف های اجتماعی و اقتصادی است و شرط از بین رفتن شکاف دیجیتالی از بین رفتن شکاف اجتماعی است.
گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات منجر به افزایش شکاف اطلاعاتی میان سکونتگاه ها در یک قلمرو جغرافیایی می شود
گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات منجر به افزایش شکاف اطلاعاتی در بین روستاها و در نتیجه منجر به کاهش شکاف اطلاعاتی میان شهر و روستا می شود
سیاست های مخابرات، ارتباطات و فناوری اطلاعات در برنامه چهارم:
ایجاد جامعه ای با شهروندان آگاه
توسعه راهبرد گفتگوی تمدن ها
نهاد سازی در جهت ترویج و تولید علم و تحقیق و تاکید بر نوآوری
توسعه علوم و فناوری های جدید
توسعه ارتباطات و زیر ساخت های ارتباطی و فناوری اطلاعات
توسعه و تجهیز منابع انسانی آگاه
پایدار سازی فرایند توسعه
تحقق توسعه پایدار مبتنی بر دانایی


بانکداری
بانک ها موسساتی هستند که از محل سپرده های مردم می توانند سرمایه های لازم را در اختیارصاحبان واحدهای صنعتی، کشاورزی، بازرگانی و اشخاص قرار دهند. این نهاد از تحول صرافی سر برآورده است و صورت امروزین و کامل شده صرافی است
بانکداری در قرون وسطی تا اوایل قرن نوزدهم منحصر به فعالیت های صرافی بود.
اولین بانکی که در ایران تاسیس شد شعبه یک بانک انگلیسی بود که مرکز آن در لندن و حوزه فعالیت آن جنوب آسیا به ویژه هندوستان بود. این بانک بانک جدید شرق نام داشت
در سال 1269 این بانک دارایی های خود را به بانک شاهی فروخت
رویترز انگلیسی با اعطای وام به ناصرالدین شاه قاجاراین بانک به بانک سپه تغییر نام داد. امتیازات بزرگی از وی گرفت که تاسیس بانک از آن جمله بود.
بعد از تاسیس بانک شاهی، امتیاز تاسیس بانک استقراضی ایران به یکی از اتباع روسیه تزاری واگذار شد.این بانک در سال 1312 در بانک کشاورزی ایران ادغام شد.
بانک عثمانی با سرمایه مشترک انگلیس و فرانسه در ترکیه ایجاد شد و در سال 1301 در ایران تاسیس شد.
در سال 1303 بانک ایران و روس تاسیس شد.
اولین بانک ایرانی در سال 1304 به نام بانک پهلوی قشون از وجود بازنشستگی نظامیان و برای سامان دادن به امور مالی ارتش به وجود آمد.
در سال 1318 بانک رهنی به وجود آمد
پس از ملی شدن بانک ها، مساله ادغام بانک ها مطرح شد:
بالارفتن هزینه های پرسنلی و اداری
اتلاف منابع مالی و نیروی انسانی
افزایش نامعقول نرخ سود گروهی از بانک ها
کسر منابع مالی گروهی از بانک ها و تامین آن از طریق گرفتن وام های خارجی
بروز مشکلات در زمینه اجرای صحیح سیاست های پولی و اعتباری
در اجرای سیاست های پولی بانک مرکزی می تواند یا به طور مستقیم از قدرت تنظیم کنندگی خود استفاده و یا به طور غیرمستقیم از اثر گذاری بر شرایط بازار پول به عنوان انتشار دهنده پول پرقدرت استفاده کند.
بانکداری الکترونیک عبارت است از استفاده از فناوری پیشرفته شبکه های ارتباطی و مخابراتی برای انتقال وجوه در سیستم بانکداری.
مشکلات بانکداری الکترونیکی:
مشکلات زیرساختی
کمبود نیروی متخصص
نقصان مقررات حقوقی و قانونی
مشکلات اقتصادی
مقاومت در برابر تغییر و تحول
سنتی بودن سیستم های اطلاعاتی
مشکلات ساختاری و نظام مدیریتی
غیر رقابتی بودن بانک ها
موانع امنیتی
گران بودن تجهیزات و سخت افزارها
تاثیرات ناشی از تحریم
انواع بانک ها
بانک تجاری
بانک پس انداز
شرکت های سرمایه گذاری امانی
بانک های سرمایه گذاری
بانک های رهنی
بانک صنعتی
بانک مرکزی
تسهیلات بانک ها
دریافت مستقیم سپرده های اشخاص و افتتاح حساب
اعطای وام به شرکت ها
تسهیل مبادله پول از طریق انتقال تلفنی
صدور کارت اعتباری
بانکداری اینترنتی
نگهداری از اشیای قیمتی
حمل و نقل
شبکه های حمل و نقل عوامل فیزیکی خاصی هستند که در داخل و بین نظام های اقتصادی شکل می گیرند و از این رو نقاط اصلی توسعه آن ها نقاط داخل و پیرامون کانون های بزرگ اقتصادی است.
بوریر در تحلیل عرضه و تقاضای حمل و نقل حوزه های اقتصادی را به حوزه های آبریز تشبیه می کند و معتقد است به همان گونه که رودخانه ها در واپسین حرکات خود عازم دریاها و دریاچه ها می شوند، شبکه های حمل و نقل نیز در جهت بنادر و کانون های مهم اقتصادی و اجتماعی شکل می گیرند.
خطوط ارتباطی بین دو حوزه غیر اقتصادی هر قدر هم که به دقت و مراعات اصول فنی طراحی شده باشند همیشه تامین کننده تقاضا نخواهند بود. زیرا اگرچه راه و سایر عوامل وابسته به حمل و نقل از اساسی ترین عوامل تولیدند ولی هرگز به اتکای خود قدرت تولید ندارند
تحولات سیستم حمل و نقل در ایران
الف-اواخر قرن نوزده و اوایل قرن بیستم
راه های داخلی عمدتاً کاروان رو بودند
کشتی رانی توسعه یافته بود ولی کشتی رانی ایران سنتی بود
سرمایه داری تجاری ایران با سرمایه داری جهانی روبرو شد
پس از جنگ جهانی اول راه و راهسازی و بندر سازی رشد یافت
میان دو نیروی روس و انگلیس کشمکش های فراوانی برای فعالیت های راه سازی صورت گرفت
فاصله دو جنگ جهانی
در آغازرشد صنعتی و تاسیس کارخانه ها راهسازی مورد توجه قرار گرفت
احداث راه آهن شمال-جنوب
سازمان دهی خطوط دریایی
احداث اسکله های جدید در بنادر
گسترش شبکه عمومی راه ها
اواخر جنگ جهانی تا سال 1341
تا سال 1341 طول راه ها برابر با 26300 می رسد
ساخت راه های جدید
گسترش طول راه آهن تا حد 3500
بهبود کیفیت راه ها
رشد بطئی توسعه راه ها نسبت به توسعه شهرها و شهرنشینی
احداث فرودگاه بین المللی تهران
آغاز برنامه های ساخت بنادر و اسکله ها
از سال 1341 تا 1351
جهش راه سازی
بهبود کیفیت راه
بهبود کیفی و پررنگ تر شدن اهمیت راه ها
توسعه راه های فرعی
گسترش فرودگاه ها و حمل و نقل هوایی
طول راه آهن به 4059 کیلومتر می رسد


بعد از سال 1351
سرمایه گذاری ها در راه ها و فرودگاه ها ملایم می شود
افزایش قیمت نفت کمک شایانی به راه سازی می کند
اعتبارات ارتباطات افزایش می یابد
بندر امام و بندر عباس و چابهار توسعه می یابند
در سال 1358 طول راه ها 62000 کیلومتر بوده است.

متوسط حرکت قطارها در ایران 75 کیلومتر است، چون:
عدم تناسب مسیر برای حرکت های ترن با سرعت بالا
یک خطه بودن مسیرها
اهداف دولت در جهت تحقق توسعه حمل و نقل در برنامه چهارم
اتمام شبکه ترانزیت کالا و مسافر شمال جنوب و شرق-غرب
اتمام شبکه راه آهن آسیایی
امکان دسترسی بخش غیر دولتی به راه آهن
تجهیز کامل شبکه راه آهن به سیستم علائم و ارتباطات
نوسازی ناوگان راه آهن کشور
گروه بندی راه های آبی
راه های آبی خارجی
راه های آبی داخلی
حمل و نقل هوایی در فروش جهانی گل نقش موثر دارد. نظیر کشور هلند
مقایسه هلند و ایران درباره تولید گل:
وسعت و جمعیت هلند از ایران کمتر است
هوای هلند در بیشتر روزها ابری است
فاصله هلند از بازارهای مصرف دورتر از ایران است
خاک کشور هلند عمدتاً ماسه ای و نامناسب برای گل است
زمستان هلند سرد تر از ایران است
نیروی انسانی هلند گران تر از ایران است

در برنامه چهارم توسعه موارد زیر برای حمل و نقل هوایی مهم است
طبقه بندی فرودگاه های کشور بر اساس تقاضا و حمل و نقل بار و مسافر
تکمیل صددرصد تجهیزات ناوبر
نوسازی ناوگان هوایی
واگذاری بیش از 50 درصد سهام شرکت های هواپیمایی
تجارت و بازرگانی
در طول سده های 16 تا 18 تجارت جهانی به وسیله پول رایج ملی، طلا، نقره، اعتبارات بازرگانی و مبادله پایاپای(مبادله کالابه کالا) انجام می گرفت و در نیمه دوم سده 19 بود که اکثر کشورهای صنعتی پایه طلا و سلطه پوند انگلیسی برای مبادلات بازرگانی را پذیرا ش

شما وارد سايت نشده ايد. جهت ارسال نظر در سايت وارد شويد
اگر تاکنون ثبت نام نکرده ايد اينجا کليک کنيد.
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.