» » » جلسه چهارم - فصل چهارم - تدوین فرضیه
اطلاعات مطلب
28 فروردین 1393

جلسه چهارم - فصل چهارم - تدوین فرضیه

دسته بندی: ترم دوم (بهمن 92) » روش تحقیق نظری

فرضيه سازي يکي از مراحل حساس تحقيق را تشکيل ميدهد؛چرا که فرضيه ها نقش راهنما را دارند و به فعاليتهاي تحقيقاتي جهت مي دهند . فرضيه ها به محقق کمک مي کنند تا از بين طرق فراوان رسيدن به مقصد تنها چند مورد آن را که بيش از همه نزديکتر به مقصد به نظر مي رسد برگزيند و سهل الوصول ترين راهها و محتمل ترين جهت ها را براي رسيدن به هدف تحقيق انتخاب کند .
مفهوم و تعريف فرضيه :
فرضيه عبارتست از حدس يا گمان انديشمندانه درباره ماهيت چگونگي و روابط بين پديده ها ، اشيا ، و متغيرها ،که محقق را در تشخيص نزديکترين و محتمل ترين را براي کشف مجهول کمک مينمايد .
فرضيه بر اساس معلومات کلي و شناخت هاي قبلي يا تجارب محقق پديد مي آيد .
تفاوت فرضيه و نظريه چيست ؟
نظريه و قوانين عمدتا مشتمل بر قضاياي کلي و عمومي هستند و به مورد خاصي تعلق ندارند و مي توانند مصاديق زيادي داشته باشند . در حالي که فرضيه حالت کلي ندارد و مختص مساله تحقيق است که از قضاياي کلي ناشي مي شود ولي در يک قلمرو خاص شکل ميگيرد .
نقش فرضيه در تحقيق علمي
فرضيه ها ضمن اينکه براي پيگيري و انجام دادن امور تحقيق به طور کلي به محقق جهت مي دهند باعث مي گردند که :
-مطالعه منابع و ادبيات مربوط به موضوع تحقيق جهت دار شود
-پژوهشگر را نسبت به جنبه هاي موقعيتي و معني دار مساله پژوهش حساستر مينمايد
-فرضيه باعث مي شود تا محقق مساله پژوهش را بهتر درک کند و روشهاي جمع آوري اطلاعات را بهتر تعيين کند
-فرضيه چهار چوبي براي تفسير اطلاعات جمع آوري شده و نتيجه گيري از  آن   ارائه ميدهد
انواع فرضيه در تحقيقات همبستگي و تجربي
اين فرضيه ها به دو نوع تقسيم ميشود:

فرضيه تحقيق (1H) و فرضيه صفر (H0)    
-فرضيه تحقيق از وجود رابطه يا اثر و يا تفاوت بين متغيرها خبر ميدهداين فرضيه ها به دو نوع جهت دار و بدون جهت تقسيم مي شود .
فرضيه تحقيق صفر که به فرضيه آماري يا پوچ نيزموسوم است وجود رابطه ،اثر يا تفاوت بين متغيرها را رد کرده و انکار ميکند .
مطالعه چگونگي روابط بين متغيرها :
الف)محقق به دنبال بررسي و مقايسه تفاوت تاثير دو يا چند متغير بر يک يا چند متغير است.
ب)محقق در پي مطالعه ميزان همبستگي بين در يا چند متغير است.
ج)محقق بايد به دنبال کشف و تعيين رابطه علت و معلولي بين دو يا چند متغير است.
ويژگيهاي يک تحقيق خوب:
الف)فرضيه بايد قدرت تبيين حقايق را داشته باشد.
ب)فرضيه بايد بتواند پاسخ مساله تحقيق را بدهد
ج) فرضيه بايد قابليت حذف حقايق نامرتبط با مساله تحقيق را داشته باشد
د)فرضيه بايد شفاف ،ساده،و قابل فهم باشد.
ه)فرضيه بايد قابليت آزمون را داشته باشد.
و)فرضيه نبايد با حقايق و قوانين مسلم و اصول علمي تاييد شده مغايرت داشته باشد .
ز)فرضيه نبايد از واژه ها و مفاهيم ارزشي استفاده کند .
ح)فرضيه بايد به مطالعه و پژوهش جهت بدهد.
ي)فرضیه بايد به صورت جمله خبري باشد.
ک)فرضيه ها بايد مختص مساله تحقيق باشند
ل)بايد بين فرضيه ها و سوالهاي ويژه تناظر صوري و محتوايي وجود داشته باشد؛
منظور از تناظر صوري اين است که :

اولا : به تعداد سوالهاي فرعي ،فرضيه تدوين شود.

ثانيا : هر فرضيه در مقابل سوال مربوط به آن قرار گيرد.
شيوه تدوين،نگارش و ارزيابي
پس از مطالعه ادبيات تحقيق و تعريف مساله ،اقدام به تدوين فرضيه مي نمايد . وي براي نوشتن فرضيه بايد با در نظر داشتن سوالات ويژه تحقيق و نيز متغيرهاي مورد مطالعه ، تعداد فرضيه هاي خود را مشخص کند.
پس از تخمين تعداد فرضيه هاي مورد نياز ، محقق بايد آنها را به صورت ساده ، روان و کوتاه به شکلي تدوين نمايد که :
-مبين وجود رابطه بين متغيرها يا چگونگي وضعيت پديده ها و اشيا  است.
-آن را به شکل جمله خبري صورتبندي  کند.
-مي تواند در آغاز از جمله ” به نظر ميرسد " استفاده کند .
پس از آنکه محقق فرضيه يا فرضيه هاي تحقيق را تدوين و صورتبندي کرد آنگاه با تشکيل جدولي نظير جدول زير به ارزيابي آنها ميپردازد :

رديف                         شرح سوال                                               بلي           خير          ملاحظات
     1     آيا فرضيه قدرت سنجش و تبيين حقايق را دارد؟
     2     آيا نتيجه حاصل از آزمون فرضيه پاسخ مساله را خواهد داد؟
     3     آيا صورت فرضيه ساده و قابل فهم است؟
     4     آيا فرضيه قابليت آزمون پذيري دارد ؟
     5     آيا فرضيه به صورت جمله خبري بيان شده است ؟
     6     آيا تمام فرضيه ها ي مورد نياز تحقيق تدوين شده است ؟
     7     آيا واژه ها و اصيلاحات اختصاصي  تعريف شده است ؟
   ...      ...
شما وارد سايت نشده ايد. جهت ارسال نظر در سايت وارد شويد
اگر تاکنون ثبت نام نکرده ايد اينجا کليک کنيد.
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.