» » » جلسه چهارم - ویژگی های انسانی مکان
اطلاعات مطلب
6 آبان 1392

جلسه چهارم - ویژگی های انسانی مکان

دسته بندی: ترم اول (مهر92) » فلسفه و سیر تکوینی جغرافیا

ویژگی های انسانی مکان: این ویژگی ها متاثر از اختصاصات و ویژگی های طبیعی مکان است. برای نمونه اول ویژگی انسانی مکان جمعیت است که شامل (تعداد، تراکم، پراکندگی، ساختمان و حرکات جمعیت می شود).
دومین مشخصه ی انسانی مکان اقتصاد مکان است که . وقتی که ما واژه ی اقتصاد را به کار می بریم تقریبا تمامی مباحث و موضوعات اقتصادی را در بر میگیرد اما آنچه که در جغرافیا برای ما اهمیت دارد مواردی مانند : 1- فعالیتهای اقتصادی 2- تولیدات اقتصادی 3- نظامهای اقتصادی می باشد.
به طور کلی فعالیتهای کشاورزی در یک مقیاس کلی وابسته به بستر طبیعی مکان هستند و به همین دلیل معمولا فعالیت های کشاورزی در سطح وسیعی از مکان انجام می گیرد، در عین حال فعالیت های صنعی به واسطه ی این که عوامل تولید صنعتی در مقایسه ی با فعالیت های کشاورزی به صورت نقطه ای و در قالبت نقاط پراکنده در سطح مکان گسترده اند فعالیت های اقتصادی نیز به طور پراکنده در سطح مکان
یکی دیگر از وِیژگی های مکان ویژگی اجتماعی مکان است، طبقات اجتماعی معمولا در ارتباط تنگاتنگی با شکل مکان است. اصولا در جوامعی که از اقتصاد کشاورزی برخورداند معمولا به واسطه ی این که جمعیت این نواحی به صورت پراکنده در سرتاسر زمین توزیع شده اند معمولا امکان شکل گیری گروههای اجتماعی، نهادها و سازمانهای اجتماعی در آنها خیلی ضعیف است . اما در مقابل در جوامعی که فعالیت غالب آنها عمدتاً صنعتی است در این جوامع به واسطه ای اینکه به صورت نقاط متراکم و متمرکز صعنعی است معمولا در این جوامع زمینه و شرایط لازم برای شکلگیری گروه های اجتماعی (مانند نهادهای مختلف اجتماعی، تشکلهای اجتماعی و ...) کاملا هموار است به طوری که یکی از ویژگی های شاخصه های اجتماعی که جامعه ی شهری و روستایی را از هم متمایز می کند برخورداری شهرها از نهادهای مختلف و تشکل های اجتماعی است. البته ممکن است این جریان در روستا هم وجود داشته باشد اما بسیار ضعیف است مگر در مواردی که جامعه ی روستایی برای ادامه ی حیات نیازمند به ایجاد تشکلهای اجتماعی و سازمانهای اجتماعی باشند. مثلا در ایران مرکزی به دلیل محدودهای جغرافیای جدی (مانند کمبود آب) سبب شده است که بهره برداری از منابع آب (استحصال آب و دسترسی به آب) به وسیله ای تلاشهای فردی و اقدامات فردی غیر ممکن است لذا در این جوامع مجبورند برای مقابله با تنگناها و شرایط سخت محیطی اقدام به ایجاد تشکلهای گروهی در زمینه های مختلف کار و تولید کنند در غیر این صورت ادامه ی حیات و بقاء جامعه میسر نیست. به همین خاطر شکلگیری نهادهای اجتماعی، شکل گیری تعاونی های تولیدی در روستاهای ایران مرکزی از قدمت و سابقه ی چند هزار ساله برخوردار است اما همچنان که گفتیم در محیط های شهری به واسطه این که اقتصاد مکانهای شهری در ارتباط با فعالیتهای صنعتی و خدماتی است لذا در عین حالی که فعالیت ها به صورت تخصصی و در قالب تقسیم کار انجام می گیرد لذا شاغلین هر بخشی معمولا در کنار هم زمینه را برای ایجاد تشکل های اجتماعی، اصناف و نهادهای مختلف اجتماعی فراهم می کنند، لذا یک تفاوت دیگری که بین شهر و روستا می توانیم به آن اشاره کنیم تنوع و تکثر در ساختارهای اجتماعی است. ساختار اجتماعی شهر همراه با تنوع، گوناگونی و تکثر در فعالیتها که موجب شکل گیری گروهای مختلف اجتماعی و اقشار در شهر می شود و به همین دلیل آن هم سویی اجتماعی و هماهنگی که بین اعضای جامعه ی روستایی دیده می شود در محیط های شهری دیده نمی شود. در محیط های شهر ما معمولا با علائق، سلائق، دیدگاهها و حتی بعضاً ویژگی های متفاوت فرهنگی و اجتماعی مواجه هستیم که نمود آنرا معمولا در انتخابات ها می بینیم (در شهرها آراء مردم متکثر و مختلف است اما در محیط روستا معمولا اکثر افراد از یک جریان طبعیت می کنند). رفتارهای اجتماعی هر جامعه به نوعی منکس کننده بسیاری از ویژگیهای اقتصادی، سیاسی و حتی زیست محیطی آن جامعه است. چکیده ی عملکرد نهادها، نظام ها و ساختارهای مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی آن جامع است .
ویژگی های فرهنگی مکان: بسیاری از رفتارهای فرهنگی (مانند سطح تکنولوژی جامعه اعم از تکنولوژی ابزاری مانند ماشین آلات و ابزارها و تکنولوژی غیر ابزاری که خیلی از ویژگی های جامعه را شامل می شود اما مهمترین نشانه ی آن در دانش مدیریت فراهم می شود. تکنولوژی ابزاری از ابتدایی ترین ابزارالات تکنولوژی را شامل می شود تا آخرین دستآوردهای تکنولوژی و تکنولوژی غیر ابزاری از اولین شیوه های مدیریت را شامل می شود تا آخرین شیوه های مدیرتی). دلیل تاکید به خاطر این هست که معمولا مجموعه ای از ویژگی های فرهنگی جامعه در هم تنیده می شود و در نتیجه ی این ترکیب و تلفیق بسیاری از فاکتورهای فرهنگی، تکنولوژی آن جامعه شکل می گیرد و به همین دلیل است که سطح تکنولوژی مورد استفاده ای هر جامعه مانند آیینه ی تمام نمایی است که تمامی ویژگی های فرهنگی آن جامعه را منعکس می کند. از طرفی تکنولوژی هر جامعه حاصل تفکر و خرد اجتماعی آن جامعه است و در واقع نمادی از بُعد معنوی انسان است.
ویژگی سیاسی مکان: مانند سایر ویژگی ها متاثر از سایر ویژگی های مکان می باشد. از دیدگاه جغرافیا ویژگی سیاسی هر مکان محصول و چکیده ای عملکرد عوامل و نیروهای شکل دهنده به مکان است به عبارتی موقع مکان، اقلیم مکان، جنس خاک مکان، شرایط زیستی مکان و ... حاصل درهم تنیدگی این ویژگی ها نهایتاً در ویژگی سیاسی مکان منعکس می شود.
نکته ای که باید در درک معنا و مفهوم مکان جغرافیایی باید به آن توجه داشته باشیم نحوه ی ارتباط عوامل مکانی است. دامنه ی روابط مکانی گاهی فقط تحت تاثیر یک عامل مهم است که می تواند تغییر پیدا کند و آن عامل زمان است چون با گذشت زمان محصول محصول ترکیب و تلفیق عوامل مکانی حاصل می شود. برای خلق رویدادهای جغرافیایی در مکان ما به زمان نیاز داریم. ما در زمان رشد (ایده ها، تکنولوژی، عوامل و نیروهای خلاق) را داریم.
 
شما وارد سايت نشده ايد. جهت ارسال نظر در سايت وارد شويد
اگر تاکنون ثبت نام نکرده ايد اينجا کليک کنيد.
اطلاعات
برای ارسال نظر، باید در سایت عضو شوید.